Main content

Annelieke Joosten profielfoto

Depressie omdenken: relativeren die shit

Annelieke is 22 jaar en woont in Rotterdam. Elke twee weken schrijft ze een blog waarin ze iets deelt over haar eigen ervaring met psychische kwetsbaarheden.

Een hele tijd terug bekeek ik een Tedx Talk van Jake Tyler genaamd ‘I’m Fine – Learning To Live With Depression. Hij maakt hierin een treffende metafoor van depressie die ik graag wil gebruiken. Jake zegt hierin:

Everything in my life led me to my depression. How the hell is anyone going to understand that? But I realised, that’s not what we should be talking about. It’s the feeling itself. Because depression is huge, it’s the biggest, most inclusive club in the world. Anyone can join, it’s evolving all the time. But its biggest trick is convincing everyone who’s part of that club that they’re the only member. And everyone thinks that their stuff is the worst and no one has ever had it as bad as me, but that’s because we’re talking about the wrong things. When we start talking about the feeling itself, people will know what that’s like. We all have mental health. And the more we learn about each other’s, the more we learn about our own”.

Uit de reacties die ik heb mogen ontvangen op mijn blogs, blijkt voor mij hoe waar het is wat hij zegt

Mensen die ik niet of nauwelijks spreek, uiten hun herkenning en noemen me moedig. Ik krijg ook berichten van mensen die zelf geen psychische issues hebben, maar die wel een stukje van mijn verhaal herkennen. Het voelt heel bijzonder dat mensen steun voelen door wat ik schrijf. De Club der Depressie krijgt zo geen kans om zijn meest verrotte, destructieve trucje uit te halen. De leden van de Club houden zich niet meer stil, maar verenigen zich zo. Zonder dit smerige trucje is de depressie toch een stuk minder ingrijpend.

Niet alleen leeftijdsgenoten spreken hun herkenning uit; ook mensen met meer levenservaring hebben hun eigen ervaring met me gedeeld. Sommige gesprekken helpen mij de andere kant van mijn probleem te belichten. Laatst deelde iemand met een respectabele leeftijd (en dus veel levenservaring) hoe hij er tegenaan keek. Zijn visie is als volgt:

“Dat anderen het slecht hebben, wil niet zeggen dat jij niet van je leven mag genieten”

Misschien ben ik meer bezig met de angst voor het doodgaan en de zin (en onzin) van het bestaan dan 80% van mijn leeftijdsgenoten. Maar alles heeft twee kanten. Je kan denken: ‘Jeetje, het leven eindigt een keer, kut zeg. En dan zijn er ook nog van de verschrikkelijke oorlogen en andere ellende in de wereld waardoor veel mensen een afschuwelijk bestaan lijden. Waarom ben ik dan überhaupt in leven? Wat heeft het dan voor zin allemaal hier?’

Of:

‘Nou, oké, iedereen moet een keer dood. Is nou eenmaal zo. Ja, er zijn anderen die een vreselijk slecht leven hebben. Dat is oneerlijk, dat zou niet zo moeten zijn. Maar dat anderen het slecht hebben, wil niet zeggen dat jij niet van je leven mag genieten. Alleen omdat jij wel gezegend bent met een goed bestaan. Elke dag is er weer één. Leef alsof het je laatste dag is en plan alsof je het eeuwige leven hebt’.

De persoon in kwestie zei dat het goed is dat ik hier nu al over nadenk. Als ik later om wat voor reden dan ook direct wordt geconfronteerd met ziekte of dood en ik heb nooit echt stilgestaan bij mijn eigen sterfelijkheid, dan heb ik een groter probleem.

“Wat de aanleiding voor depressie ook is, het donkere gevoel dat we er aan over houden is vergelijkbaar”

Daar heeft hij wel een punt. Hij heeft hier op dezelfde leeftijd als ik mee geworsteld. Toen bestond de Club dus ook al. Ook toen dacht hij dat hij het enige lid was. Hij is er nog steeds.

Iedereen heeft zijn of haar eigen unieke verhaal. Wat de aanleiding voor depressie ook is, het donkere gevoel dat we er aan over houden is vergelijkbaar. Zodra ik probeer de ziekte tegen te spreken en zeg: “Ja ja, je voelt je heel uniek en speciaal, maar dat ben je niet”, zwakt het nare gevoel wat af. Dit overwinnen lukt soms wel, soms niet. Ik vraag mezelf regelmatig af hoe je in godsnaam uit die negatieve spiraal komt als je je te zwart voelt om de gordijnen open te doen of uit huis te gaan. En wat ik merk: af en toe mezelf toespreken helpt.

Als ik mensen zie die ook gewoon hun leven leiden en het blijkbaar overleven op die manier, relativeert dat een hoop shit

Soms zit ik als een zielig hoopje ellende thuis maar te sippen. Dan doe alsof ik mijn eigen personal coach ben en spreek ik mezelf streng toe: kom op Annelieke, loop nou niet zo zielig te doen en ga even naar buiten. App die vriendin met wie je al een tijdje niet meer gepraat hebt en vraag of ze een drankje wil doen. Of ga hardlopen. Ga naar de supermarkt en haal je favoriete snack. Ga weer eens naar een leuk koffietentje in plaats van thuis dierenfilmpjes te kijken om jezelf op te vrolijken.

Eenmaal in dat koffietentje aangekomen krijg ik weer energie. Dan zie ik weer een paar hipsters met knotjes en een ruitjesoverhemd vergaderen over hoe ze hun baardolie met dennengeur en patchouli het beste kunnen promoten (true story) en dan voel ik me gerustgesteld.

Als ik mensen zie die gewoon hun leven leiden en het blijkbaar overleven op die manier, relativeert dat een hoop shit

En wie weet: misschien zitten die hipsters met dat knotje en ruitjesoverhemd er wel om dezelfde reden als ik. Misschien horen ze ook wel bij de Club. Misschien wordt het zelfs nog wel gezellig daar.

Hebben jullie wel eens gesprekken die je probleem helpen omdenken? Wat doen jullie om je angsten te relativeren? Tell me more!


Annelieke Joosten is 22 jaar en woont in Rotterdam. Haar werkzaamheden liggen voornamelijk in de culturele sector; ze is een ambitieus actrice, doet modellenwerk en werkt als barista. Ze heeft een fijne relatie en woont samen. Depressie en persoonlijkheidsproblemen zijn voor haar een dagelijkse worsteling. Het hoort allemaal bij haar.  

Ook van Annelieke: