Main content

Annelieke Joosten profielfoto

GGZ: De Wachtrij

Annelieke is 23 jaar en woont in Rotterdam. Elke twee weken schrijft ze een blog waarin ze iets deelt over haar eigen ervaring met psychische kwetsbaarheden.

Iedereen die wel eens psychische hulp heeft gezocht, weet dat je je plek bij een psycholoog niet bepaald bij een pakje boter in de supermarkt krijgt. Psychische hulp is als een SOA-test: als je maar precies de juiste dingen zegt, mag je direct de volgende dag al langskomen. Doe je dit niet, dan mag je achteraan in de alsmaar langer wordende rij aansluiten.

Die periode van wachten, het vacuüm tussen je realiseren dat je professionele hulp nodig hebt en daadwerkelijk passende hulp krijgen, is verschrikkelijk

Het moment dat je je realiseert dat je hulp nodig hebt, is dat een enorme opluchting. Ik voelde me heel lang een ontzettend incapabel, niet-functionerend mens. Toen ik me realiseerde dat ik ziek was en geholpen moest worden, viel er eerst een last van me af. Ik hoéf me niet zo te voelen! Het wordt beter! Ik zal ooit weer normaal kunnen functioneren!

Ik was klaar voor psychische hulp

En toen begon het wachten. En niet alleen het wachten op überhaupt een gesprek; het is soms ook een opgave om een match te vinden met de juiste behandelaar. Ik ging eerst naar de huisarts om mijn verhaal te doen. Die stuurde me naar een POH-GGZ. En die POH-GGZ was echt naar. Onbekwaam.

Moet je je voorstellen:
Ik was toen 19, zat in het diepste punt waar ik tot dan toe geweest was. Ik was net een jaar van de middelbare school af, sinds een half jaar woonde ik op mezelf in een studentenhuis. Ik had het totaal niet naar mijn zin op mijn studie, had geen vrienden gemaakt. Ik voelde me vreselijk eenzaam. Ik hoorde altijd dat de studententijd de beste tijd van je leven is. Nou, dacht het toch niet.

Naast deze dingen die voor iedere adolescent lastig zijn, kampte ik ook nog met psychische klachten

Ik had me nog nooit zo verschrikkelijk naar gevoeld. Ik had al sinds mijn 15e last van mezelf en na vier jaar durfde ik het eindelijk aan. Ik was klaar voor psychische hulp. En de eerste hulpverlener aan wie je je ziel blootlegt zegt dan: “Zo, maar het is ook wel héél stoer hoor van je, om op jezelf te gaan wonen. Je bent echt een stoere meid!
Nou, dan zak je door de grond, dat kan ik je wel vertellen.

Vervolgens kwam ik terug bij de huisarts en vroeg haar of ze me alsjeblieft een doorverwijzing naar de psycholoog kon geven. Gelukkig heb ik een heel fijne huisarts en deed ze dat.

Na weer een tijd wachten kwam ik bij een van de grootste instanties van Nederland terecht in de basis GGZ. Intake na intake, online formulier na formulier ingevuld. Elke keer dezelfde vragenlijsten ingevuld. Ik hoopte dat het wachten op passende hulp toen over was, maar ik had het mis.

De eerste psycholoog was een nachtmerrie

Een kille, norse vrouw die niet eens moeite deed om haar via gesprekstechnieken aangeleerde empathie te verbloemen. Knikjes, hmm-geluiden, parafraseren. Ze leek alles wat ik zei in twijfel te trekken.
En toen ik voor de zoveelste keer een vragenlijst had beantwoord: “O, heb je geen zelfmoordneigingen? Jammer dan! Want wekelijkse afspraken doen we alleen met de mensen die écht depressief zijn.
Ik kon één keer per drie weken terecht, terwijl ik echt randje afrond zat.

Na dit gesprek kwam ik huilend thuis en heb ik mijn moeder gebeld. Ik herinner me nog goed dat ik wanhopig riep: “Moet ik godverdomme mezelf aan stukken snijden of van een brug springen om gehoord te worden? Moet ik letterlijk om aandacht en hulp schreeuwen voordat er eindelijk iemand is die me serieus neemt?

Want zo werkt het in de GGZ momenteel.

Er wordt liever gewacht totdat je totaal wanhopig in een crisisopvang belandt

Dan krijg je alle zorg die je nodig hebt, want dan ben je een risico voor jezelf. Alles wat er vóór deze mental breakdown gebeurt kan wachten.

Wat dacht je van het mooie spreekwoord ‘voorkomen is beter dan genezen’? Die mensen die in de crisisopvang zitten, die waren er eerst ook niet zo slecht aan toe. En ik durf te zeggen: vaak door een gebrek aan tijdige en toereikende, op de patiënt toegespitste hulp. Voordat nu de hel losbreekt: natuurlijk zijn er dingen gaande in de organisatie van de geestelijke gezondheidszorg in Nederland waar ik geen idee van heb. Ik weet dat het een groot probleem is waar niemand blij mee is.

Ik spiegel alleen het perspectief van de cliënt voor

Ik praat met veel mensen hierover en iedereen heeft ongeveer hetzelfde verhaal: te lange wachttijden, van het kastje naar de muur gestuurd worden, te veel dezelfde vragenlijsten, hokjesdenken. Dit alles geeft een mens het gevoel niet serieus genomen te worden.
En natuurlijk, er moet altijd ruimte zijn voor echte crisis. Deze mensen moeten altijd direct terecht kunnen. Dat staat los van alle andere mensen die maanden, soms een jaar of jaren moeten wachten totdat iemand naar hen wil luisteren.

Er wordt gegokt met mensenlevens

Want zo voelt het. Je hebt met mensen te maken. Je weet als cliënt dat je aanmelding wordt bekeken door mensen. Als je moet wachten, heeft een mens dus bepaald dat je klachten niet ernstig genoeg zijn om snel behandeld te worden. Of je hoort na immens lang wachten dat de aard van je klachten niet in het hokje past dat die instantie behandelt.

Is dit het beleid? Mensen laten wachten totdat ze in een crisisopvang belanden? Testen wie het toch allemaal zelf kan oplossen en wie er aan onderdoor gaat?
Er wordt gegokt met mensenlevens. Dit moet anders.

Volgende week: het vervolg van deze blog.
Wat is jullie ervaring? Konden jullie snel terecht?


Annelieke Joosten is 23 jaar en woont in Rotterdam. Haar werkzaamheden liggen voornamelijk in de culturele sector; ze is een ambitieus actrice, doet modellenwerk en werkt als barista. Ze heeft een fijne relatie en woont samen. Depressie en persoonlijkheidsproblemen zijn voor haar een dagelijkse worsteling. Het hoort allemaal bij haar.  

Ook van Annelieke:

Reacties:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *