Main content

bas ickenroth

Niet alleen die cliënt is mens

Twee maal hebben we met Team Zuyderland GGZ meegedaan, en die derde keer gaat dit jaar komen. Nu al zin in! En als me één ding duidelijk is geworden tijdens het kapot gaan in september, is dat we allemaal gelijk zijn. Of nee, wellicht niet gelijk, maar wel absoluut gelijkwaardig. Vrouw, man, kok, chauffeur, fietser, loper, cliënt, hulpverlener, familielid, vriend: allemaal even belangrijk, allemaal onmisbaar, allemaal gelijkwaardig. Want het gaat om het mens zijn, om contact, om verbinding, om gehoord te worden. Daarom is de Socialrun zo belangrijk, zo dierbaar voor me.

Het is een houding die ik de laatste jaren als hulpverlener steeds meer ben gaan uitdragen

Nog opgeleid in die toch redelijk hiërarchische wereld van de verpleegkunde en geneeskunde, heb ik me meer dan eens schuldig gemaakt aan beter weten, aan directiviteit, aan een ‘boven-houding’. Als dokter weet je het beter dan de verpleegkundige en als verpleegkundige weet je het beter dan de cliënt en zijn familie. Zo was het nu eenmaal, en als je als 20-jarige dit als voorbeeld krijgt stel je geen vragen. Maar op een gegeven moment – je wordt ouder, krijg meer ervaring, volgt cursussen en opleidingen – gaat het wringen. Er klopte iets niet meer. Inmiddels was ik verpleegkundig specialist GGZ – we spreken 2008 – en al die jaren opleiding ging het over profilering en onderscheid maken, anders zijn dan bijvoorbeeld een sociaal psychiatrisch verpleegkundige of een arts-assistent. Iets nieuws neerzetten, en jezelf in die rol onmisbaar maken. En ja, daar deed ik ook aan mee, want dat was belangrijk. Ik vond dat belangrijk.

Hoe meer ik te weten ben gekomen, hoe meer ik er van overtuigd ben geraakt dat ik maar weinig weet

Terug naar het heden. Inmiddels meer dan tien jaar verpleegkundig specialist. Veel geleerd, bijscholingen, meer dan 20 jaar ervaring in de GGZ. En de laatste jaren er steeds meer van overtuigd geraakt dat al die dingen wel een rol spelen, maar bij lange na niet bepalend zijn in mijn werk en levenshouding. Hoe meer ik te weten ben gekomen, hoe meer ik er van overtuigd ben geraakt dat ik maar weinig weet. Dat al de definities, bepalingen, diagnoses, onderzoeken, protocollen en al dat soort dingen vaak worden gebruikt voor bureaucratische doeleinden en financiële afhandelingen, en niets zeggen over individuele problemen van mensen. Ik word geacht ze belangrijk en vaak leidend te laten zijn, maar het druist steeds meer in tegen mijn fundamentele overtuigingen en idealen.

Nog steeds is de verpleegkundig specialist hard bezig om zich te profileren, te onderscheiden

En daar zit absoluut een zekere noodzakelijkheid in, maar zelf ben ik er wel klaar mee. Want waar het fout gaat met profileren is dat het vooral kijkt naar eigen functioneren; navelstaarderij die je afleidt van waar het werkelijk om gaat: het contact met die medemens die voor je zit. Heb je daar een verpleegkundig specialist opleiding voor nodig? Niet persé. Je mag ook dokter zijn, sociaal psychiatrisch verpleegkundige, arbeidsdeskundige, familielid. Maakt niet uit.

Het begint met contact, met aansluiten, met verbinding

Met het horen van de ander. Met mens zijn. Niet alleen die cliënt is mens, als hulpverlener ben je dat ook: eerst en vooral mens. En natuurlijk maak ik gebruik van alle opleidingen, ervaringen en bevoegdheden (nog zo’n ding wat erg belangrijk is voor verpleegkundig specialisten), maar uiteindelijk hebben ze me vooral nu hier gebracht. Op een plek waar degene waar ik voor mag zorgen eerst en vooral mens is. Wellicht niet gelijk, maar absoluut gelijkwaardig. Net zoals tijdens de Socialrun. En voor de Socialrun. En na de Socialrun.


 Bas Ickenroth