Skip to: Tygo in de psychiatrie | Wees niet bang voor de GGZ

Socialrun website

Annelieke is 23 jaar en woont in Rotterdam. Ze schrijft blogs waarin ze iets deelt over haar eigen ervaring met psychische kwetsbaarheden.

Afgelopen donderdag 5 december was ik te zien in het programma Tygo in de Psychiatrie. Ik ben gevraagd om in het programma te verschijnen omdat ze een tegengeluid wilden horen ten opzichte van alle negatieve ervaringen die in het programma verteld worden.

De GGZ komt de laatste tijd wel vaker negatief in beeld. Dat is ook zeker terecht: er kan heel veel beter. Maar ik vrees dat dit psychisch kwetsbare mensen ervan kan weerhouden om hulp te zoeken die ze hard nodig hebben. De GGZ helpt namelijk ook heel veel mensen. Hierbij belicht ik de andere kant van het verhaal.

Ik sta niet negatief tegenover mijn labels

Zoals ik heb verteld in het interview sta ik niet negatief tegenover mijn labels. Ik ben er zelfs door geholpen. Wie ben ik, wat voel ik, waarom doe ik bepaalde dingen. Ik heb enorm last van mezelf op bepaalde punten en mijn diagnose helpt me hiermee omgaan.
En ik ben zeker niet de enige. Het kan mensen zo ongelofelijk veel rust geven om na jaren zoektocht eindelijk te horen dat er een naam is voor waar je mee worstelt. En, zoals ik al noemde in het interview, om te weten dat er meer mensen zijn die zoals jij worstelen met bepaalde klachten.

De makers zijn al lang bezig zijn met dit programma en ze moeten vast veel vreselijke verhalen gehoord hebben die bevestigen dat labels schade kunnen aanrichten. De getoonde beelden en bijbehorende verhalen zijn enorm schokkend en maken mij verdrietig. Al deze verhalen en beelden bij elkaar zorgen voor een heftig beeld. Er is weinig ruimte voor een positiever perspectief en de situatie van deze mensen in ongelofelijk schrijnend. 
Maar besef ook: er zijn meer mensen die wél geholpen zijn door de GGZ. Anders zou er überhaupt geen GGZ zijn.

Een aandoening is pas een aandoening als je er zelf last van hebt. Dit geeft al aan dat de mensen met een label dit niet zomaar hebben gekregen.

Mensen met een aandoening die erover praten herstellen sneller

Ik wilde zelf hulp, omdat het niet meer ging voor mij zonder. Ik weet niet of ik nog had geleefd als ik geen therapie had gekregen. Mensen met een label zijn mens, maar ook ziek. Maar ze worden niet gedefinieerd door hun ziekte, net zo min als dat mensen met kanker erdoor gedefinieerd worden. Het niet erkennen van een stoornis kan echter nog schadelijker zijn dan het label zelf. Mensen met een aandoening die erover praten herstellen sneller. Net als dat mensen zonder gediagnosticeerde aandoening door openheid kunnen groeien.
Ik sta niet voor het wegnemen van labels. Dat staat haaks op het bewezen feit dat openheid over je stoornis een enorme stap vooruit is.  Ik sta voor het wegnemen van het stigma rondom labels, zodat het niemand meer iets interesseert wat voor plakkertje je hebt.

Vooropgesteld staat wat mij betreft dat er nu verkeerd omgegaan wordt met labels. Alles valt of staat met hoe het label uitgelegd wordt aan de cliënt. Zoals in het programma terecht aangehaald wordt: we werken hier met mensen en het zou fijn zijn om als mens gezien te worden alvorens een label te krijgen. De labels moeten anders gecommuniceerd worden door behandelaars.
Soms is het beter om diagnoses binnen de instelling te houden en niet met de cliënt zelf te bespreken. Een soort werkdiagnose, puur bedoeld om de behandelaar grip te geven. Per individu moet worden gekeken wat de juiste aanpak is.
Worden labels niet op een juiste manier gecommuniceerd, dan ligt er een groot probleem op de loer: zelfstigma. Na het krijgen van je diagnose ga je je anders voelen over wie je bent, je identificeren met je label en je gaat je er misschien zelfs naar gedragen.

Om een gesprek op gang te krijgen, móet je simpelweg de werkelijkheid zwart-wit neerzetten

Ik wil ook graag benadrukken dat ik het heel moedig en mooi vind dat dit programma gemaakt is. Het is een controversieel onderwerp dat niet één waarheid heeft en het is belangrijk om het erover te hebben. Een dusdanig programma is nodig om een verandering teweeg te brengen in het huidige GGZ systeem. Het programma belicht op een eenzijdige manier wat de misstanden zijn in de psychiatrie. En ik denk dat ik wel weet waarom hiervoor gekozen is. Ik weet als geen ander: om een gesprek op gang te krijgen, móet je simpelweg de werkelijkheid zwart-wit neerzetten. Je moet mensen prikkelen om een gesprek aan te gaan. Een hoop mensen vallen over de uitvoering van het programma en willen het gesprek aangaan. Heel goed. Wie weet brengt dit uiteindelijk een positieve verandering teweeg in de GGZ.

Door alle negativiteit worden psychisch kwetsbare mensen bang om hulp te zoeken

Dat er misstanden zijn in de GGZ kan niemand ontkennen. Maar de problemen liggen niet bij de diagnoses zelf. Dan kom ik bij een misschien nog wel belangrijker punt: de wachttijden en de enorme werkdruk op behandelaars. Daardoor moet in veel te rap tempo een diagnose gesteld worden, omdat de verzekeraars anders deze broodnodige behandeling niet vergoeden.

Door alle negativiteit worden psychisch kwetsbare mensen bang om hulp te zoeken. Dat lijkt me het tegenovergestelde van wat de bedoeling is. Laten we alsjeblieft niet mensen bang maken om hulp te zoeken. Laten we ons in plaats daarvan richten op het verkorten van de wachttijden en het verlagen van de werkdruk op behandelaars, zodat zij kunnen doen waar ze voor zijn opgeleid. Maar vooral: laten we het (zelf)stigma rondom labels aanpakken. Want daar valt nog enorm veel winst te behalen.


Annelieke Joosten

Lees ook van Annelieke
Noa overlijden dood als oplossing
Durven te vallen

Back To Top